Naar de inhoud

Les 1 · ± 20 minuten

Atomen: de kleinste bouwstenen

Alles is gemaakt van deeltjes die je niet kunt zien

🧪 Eerst doen, dan lezen!

Twee glazen krijgen dezelfde druppel siroop: het ene is koud, het andere warm. Start de proef en kijk — zonder roeren! — wat er gebeurt. Welke wint, en waarom zou dat zo zijn?

🔬 Siroop in koud en warm water

Twee glazen, dezelfde druppel. Start en kijk zonder te roeren wat er gebeurt.

tijd: 0s

❄️ Koud water

verspreiding: 4

🔥 Warm water

verspreiding: 4

Warmte ís deeltjesbeweging: in het warme glas botsen de watermoleculen harder, dus verspreidt de kleur zich veel sneller. Dit heet diffusie — en het bewijst dat water uit bewegende deeltjes bestaat.
🏠 Doe het thuis ook écht

Doe het echt met twee glazen water (één met ijsklontjes, één warm) en een druppel limonadesiroop. Niet roeren, gewoon kijken.

Deel 1 van 2 · Hoe klein kun je knippen?

kaart 1 van 8

Hoe klein kun je knippen?

Knip een velletje aluminiumfolie doormidden. En nog eens. En nog eens. Kun je eeuwig doorgaan? De Griekse denker Democritus stelde die vraag al 2400 jaar geleden — en zijn antwoord was: nee. Ooit houd je een deeltje over dat niet meer te delen valt. Hij noemde het 'atomos': ondeelbaar.

Democritus kon het niet bewijzen; het was een geniale gok. Pas ruim 2000 jaar later toonden wetenschappers aan dat hij gelijk had. Alles — echt alles — bestaat uit atomen: onvoorstelbaar kleine deeltjes. Hoe klein? In één druppel water zitten honderden keren zoveel atomen als er zandkorrels liggen op alle stranden van de aarde samen.